Supozohet se mjek\u00ebsia plot\u00ebsuese dhe alternative, si vitaminat, mineralet dhe suplementet e tjera dietike duke p\u00ebrfshir\u00eb probiotik\u00ebt, p\u00ebrdoret nga m\u00eb shum\u00eb se 80% e pacient\u00ebve me kancer. Probiotik\u00ebt jan\u00eb mikroorganizma t\u00eb gjall\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt si barna ose suplemente ushqimore ndihmojn\u00eb n\u00eb ruajtjen e sh\u00ebndetit, ekuilib\u00ebr mikrobial i dobish\u00ebm n\u00eb traktin tret\u00ebs t\u00eb nj\u00eb njeriu ose nj\u00eb bujt\u00ebsi tjet\u00ebr. Ka nj\u00eb interes n\u00eb rritje p\u00ebr probiotik\u00ebt, gj\u00eb q\u00eb reflektohet edhe n\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb punimesh t\u00eb botuara n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb. Ato jan\u00eb testuar n\u00eb indikacione t\u00eb shumta duke p\u00ebrfshir\u00eb \u00e7rregullime gastrointestinale si parandalimi dhe trajtimi i diarres\u00eb infektive dhe t\u00eb shkaktuar nga antibiotik\u00ebt, trajtimi i pamjaftueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb m\u00ebl\u00e7is\u00eb, intoleranca ndaj laktoz\u00ebs, s\u00ebmundjet inflamatore t\u00eb zorr\u00ebve, sindroma e zorr\u00ebs s\u00eb irrituar. Probiotik\u00ebt vler\u00ebsohen edhe n\u00eb s\u00ebmundjet reumatizmale dhe alergjike, n\u00eb parandalimin e infeksioneve urogjenitale ose n\u00eb kardiologji bazuar n\u00eb efektin e tyre n\u00eb kolesterolin serik, lipidet ose hipertensionin.<\/p>\n
Koncepti i probiotik\u00ebve u ngrit p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb 20-t\u00eb nga Elie Metchnikoff, laureati rus i Nobelit, i cili zbuloi se disa lloje bakteresh t\u00eb pranishme n\u00eb trupin e njeriut ishin t\u00eb dobishme p\u00ebr procese t\u00eb ndryshme njer\u00ebzore. K\u00ebto baktere t\u00eb mira u quajt\u00ebn probiotik\u00eb. Supozohet se efektet e dobishme t\u00eb baktereve probiotike lidhen kryesisht me ndikimin e tyre n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen e mikroflor\u00ebs s\u00eb zorr\u00ebve dhe me stimulimin e sistemit imunitar. Shumica e probiotik\u00ebve i p\u00ebrkasin nj\u00eb grupi bakteresh q\u00eb prodhojn\u00eb acid laktik (laktobacilet, streptokoket dhe bifidobakteret). Disa jan\u00eb shtame jo-njer\u00ebzore t\u00eb p\u00ebrdorura n\u00eb fermentimin e produkteve t\u00eb qum\u00ebshtit, nd\u00ebrsa, t\u00eb tjera rrjedhin nga mikrobiota e zorr\u00ebve t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm. Llojet nga gjini t\u00eb tjera bakteriale si Streptococcus, Bacillus dhe Enterococcus jan\u00eb p\u00ebrdorur gjithashtu si probiotik\u00eb, megjithat\u00eb, ka shqet\u00ebsime n\u00eb lidhje me sigurin\u00eb e probiotik\u00ebve t\u00eb till\u00eb sepse k\u00ebto gjini p\u00ebrmbajn\u00eb shum\u00eb specie patogjene, ve\u00e7an\u00ebrisht Enterococcus. Mikroorganizmat jobakterial\u00eb si majat\u00eb nga gjinia Saccharomyces jan\u00eb p\u00ebrdorur gjithashtu si probiotik\u00eb p\u00ebr shum\u00eb vite. Krahasuar me bakteret patogjene, probiotik\u00ebt p\u00ebrgjith\u00ebsisht konsiderohen si t\u00eb sigurt dhe infeksionet e shkaktuara nga probiotik\u00ebt jan\u00eb jasht\u00ebzakonisht t\u00eb rralla tek personat e sh\u00ebndetsh\u00ebm. Bakteret probiotike jan\u00eb jo-invazive pavar\u00ebsisht nga ngjitja e fort\u00eb n\u00eb epitelin e zorr\u00ebve dhe ato duhet t\u00eb jen\u00eb jo patogjene. Zakonisht, ato kolonizojn\u00eb zorr\u00ebt e njeriut vet\u00ebm p\u00ebrkoh\u00ebsisht dhe nuk prodhojn\u00eb toksina dhe\/ose metabolit\u00eb t\u00eb rreziksh\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin e njeriut.<\/p>\n
N\u00eb onkologji, interesi kryesor p\u00ebr probiotik\u00ebt \u00ebsht\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e parandalimit t\u00eb kancerit, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb kancerit kolorektal. Megjithat\u00eb, ka arsyetim p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdorur probiotik\u00ebt si nj\u00eb terapi shtes\u00eb p\u00ebr trajtimin antikancerogjen, por provat aktuale jan\u00eb ende t\u00eb kufizuara kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb rrezikut t\u00eb nxitjes infeksioni jatrogjen dhe mungesa e t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb forta t\u00eb efikasitetit. Pacient\u00ebt me kancer jan\u00eb imunokompromis p\u00ebr shkak t\u00eb kancerit, si dhe p\u00ebr shkak t\u00eb trajtimit antikancerogjen. Nga ana tjet\u00ebr, p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb shpesht\u00eb t\u00eb kimioterapis\u00eb, terapis\u00eb me rrezatim dhe ve\u00e7an\u00ebrisht antibiotik\u00ebve, ka nj\u00eb shkelje t\u00eb barrierave mbrojt\u00ebse natyrore ndaj kolonizimit nga mikroorganizmat patogjen\u00eb dhe shfaqjen e shtameve multirezistente. Probiotik\u00ebt p\u00ebr nga vetit\u00eb e tyre mund t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb forcimin e homeostaz\u00ebs dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb reduktojn\u00eb efektet an\u00ebsore q\u00eb lidhen me trajtimin e kancerit. Provat eksperimentale dhe disa klinike sugjerojn\u00eb se bakteret e acidit laktik mund t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb efekt t\u00eb dobish\u00ebm n\u00eb toksicitetin e terapis\u00eb kund\u00ebr kancerit.<\/p>\n
Probiotik\u00ebt jan\u00eb relativisht t\u00eb lir\u00eb dhe jan\u00eb leht\u00ebsisht t\u00eb disponuesh\u00ebm p\u00ebr pacient\u00ebt me kancer pa kufizime me recet\u00eb. Supozohet se shum\u00eb pacient\u00eb me kancer p\u00ebrdorin probiotik\u00eb gjat\u00eb s\u00ebmundjes s\u00eb tyre, por mungojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e sakta epidemiologjike. Probiotik\u00ebt jan\u00eb organizma t\u00eb gjall\u00eb dhe ka ende prova t\u00eb kufizuara p\u00ebr efektivitetin dhe sigurin\u00eb e tyre n\u00eb pacient\u00ebt me kancer t\u00eb trajtuar me kimioterapi ose terapi rrezatimi.<\/p>\n
Probiotik\u00ebt dhe kimiterapia<\/strong><\/p>\n Kimioterapia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb baz\u00eb kryesore n\u00eb trajtimin kund\u00ebr kancerit. Megjithat\u00eb, ajo shoq\u00ebrohet me toksicitet n\u00eb shumic\u00ebn d\u00ebrrmuese t\u00eb pacient\u00ebve. K\u00ebto p\u00ebrfshijn\u00eb toksicitetin hematologjik, toksicitetin gastrointestinal, alopecin\u00eb, toksicitetin e organeve si dhe toksicitetin konstitucional si lodhja e lidhur me kimioterapin\u00eb. Nj\u00eb nga manifestimet m\u00eb serioze t\u00eb toksicitetit hematologjik \u00ebsht\u00eb neutropenia me rrezikun e m\u00ebvonsh\u00ebm t\u00eb komplikimeve infektive p\u00ebr shkak t\u00eb imunosupresionit. Rreziku i infeksionit rritet me koh\u00ebzgjatjen dhe ashp\u00ebrsin\u00eb e neutropenis\u00eb. Toksiciteti gastrointestinal lidhet kryesisht me d\u00ebmtimin e mukoz\u00ebs nga kimioterapia, uljen e rezistenc\u00ebs s\u00eb kolonizimit dhe ndryshimin e mikroflor\u00ebs natyrore t\u00eb bujt\u00ebsit. \u00cbsht\u00eb vler\u00ebsuar se brenda 1 dite nga shtrimi n\u00eb spital, af\u00ebrsisht gjysma e flor\u00ebs endogjene t\u00eb zorr\u00ebve t\u00eb pacient\u00ebve neutropenik\u00eb ndryshohet, me shtame aerobike gram-negative (shpesh nozokomiale) q\u00eb z\u00ebvend\u00ebsojn\u00eb flor\u00ebn e zakonshme.\u00a0Probiotik\u00ebt p\u00ebr nga vetit\u00eb e tyre mund t\u00eb zvog\u00eblojn\u00eb rrezikun dhe ashp\u00ebrsin\u00eb e toksicitetit t\u00eb lidhur me kimioterapin\u00eb dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb reduktojn\u00eb efektet an\u00ebsore t\u00eb lidhura me trajtimin e kancerit. Probiotik\u00ebt u vler\u00ebsuan kryesisht n\u00eb parandalimin e komplikimeve infektive t\u00eb kimioterapis\u00eb dhe diarres\u00eb t\u00eb lidhur me kimioterapin\u00eb.<\/p>\n Probiotik\u00ebt dhe terapia me rrezatim<\/strong><\/p>\n Terapia me rrezatim \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e natyrshme e trajtimit antikancerogjen; megjithat\u00eb, ajo shoq\u00ebrohet me disa efekte negative. Disa prej tyre lidhen me d\u00ebmtimin e mukoz\u00ebs nga rrezatimi jonizues, me ndryshim t\u00eb m\u00ebvonsh\u00ebm t\u00eb flor\u00ebs s\u00eb zorr\u00ebve, tranzit t\u00eb p\u00ebrshpejtuar t\u00eb zorr\u00ebve t\u00eb vogla dhe t\u00eb trash\u00eb, keqp\u00ebrthithje t\u00eb krip\u00ebrave biliare dhe zhvillimin e toksicitetit gastrointestinal q\u00eb manifestohet n\u00eb form\u00ebn e diarres\u00eb, t\u00eb p\u00ebrzierave ose humbjes s\u00eb oreksit. Diarreja \u00ebsht\u00eb toksiciteti m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs i pacient\u00ebve q\u00eb i n\u00ebnshtrohen terapis\u00eb me rrezatim n\u00eb zon\u00ebn e barkut dhe legenit. Incidenca e diarres\u00eb varion nga 50 deri n\u00eb 90% kur administrohet doza totale tumoricide prej 45 Gy. Ajo mund t\u00eb trajtohet me barna antidiarreale si loperamidi, por n\u00eb raste t\u00eb r\u00ebnda, \u00ebsht\u00eb e nevojshme nd\u00ebrprerja e terapis\u00eb me rrezatim dhe\/ose mb\u00ebshtetja e t\u00eb ushqyerit parenteral. Nd\u00ebrsa kimioterapia shoq\u00ebrohet kryesisht me zhvillimin e neutropenis\u00eb, vet\u00ebm administrimi i radioterapis\u00eb zakonisht nuk shoq\u00ebrohet me toksicitet t\u00eb r\u00ebnd\u00eb hematologjik dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye rreziku i infeksionit jatrogjen t\u00eb shkaktuar nga probiotik\u00ebt \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i ul\u00ebt. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arsye, me nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb relativisht m\u00eb t\u00eb madhe me probiotik\u00ebt n\u00eb pacient\u00ebt e trajtuar me terapi rrezatimi.<\/p>\n Siguria<\/strong><\/p>\n Probiotik\u00ebt bien n\u00eb kategorin\u00eb e organizmave t\u00eb klasifikuar si “p\u00ebrgjith\u00ebsisht t\u00eb konsideruar si t\u00eb sigurt”. Shqet\u00ebsimet e siguris\u00eb me administrimin e probiotik\u00ebve n\u00eb pacient\u00ebt me kancer lidhen kryesisht me rrezikun e infeksionit t\u00eb shkaktuar nga bakteret probiotike dhe transferimin e rezistenc\u00ebs ndaj antibiotik\u00ebve.<\/p>\n Shum\u00eb shtame probiotik\u00ebsh jan\u00eb natyrsh\u00ebm rezistent ndaj antibiotik\u00ebve, por pjesa m\u00eb e madhe e k\u00ebsaj rezistence \u00ebsht\u00eb e brendshme (e koduar kromozomisht) dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye e patransmetueshme. Rezistenca e brendshme ndaj antibiotik\u00ebve mund t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb pacient\u00ebt, mikroflora normale e zorr\u00ebve t\u00eb t\u00eb cil\u00ebve \u00ebsht\u00eb reduktuar ose \u00e7ekuilibruar shum\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb administrimit t\u00eb agjent\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm antimikrobik\u00eb. P\u00ebr disa shtame (p.sh. Lactobacillus GG) statusi pa plazmide \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtetuar, por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb u tregua se disa shtame mund t\u00eb bartin gjene t\u00eb rezistenc\u00ebs ndaj antibiotik\u00ebve t\u00eb koduar nga plazmidi potencialisht t\u00eb transmetuesh\u00ebm. Ekziston nj\u00eb rrezik i mundsh\u00ebm n\u00eb lidhje me zhvillimin dhe transferimin e rezistenc\u00ebs ndaj antibiotik\u00ebve nd\u00ebrmjet sojit probiotik dhe flor\u00ebs endogjene, e cila mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb formimin e patogjen\u00ebve t\u00eb rinj rezistent ndaj antibiotik\u00ebve. Prandaj, nj\u00eb nga k\u00ebrkesat kryesore p\u00ebr shtamet probiotike \u00ebsht\u00eb q\u00eb ato t\u00eb mos mbajn\u00eb gjene t\u00eb transmetueshme t\u00eb rezistenc\u00ebs ndaj antibiotik\u00ebve.<\/p>\n Pavar\u00ebsisht se incidenca e infeksionit t\u00eb shkaktuar nga bakteret e acidit laktik \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht e ul\u00ebt, ekziston rreziku i caktuar q\u00eb ato t\u00eb b\u00ebhen patogjene. Ky rrezik natyrsh\u00ebm rritet te pacient\u00ebt me imunitet t\u00eb kompromentuar. Prandaj, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga arsyet kryesore p\u00ebr p\u00ebrvoj\u00ebn e kufizuar me administrimin e probiotik\u00ebve n\u00eb pacient\u00ebt granulocitopenik\u00eb. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, p\u00ebr shkak t\u00eb kimioterapis\u00eb nuk vjen vet\u00ebm p\u00ebr neutropeni, por edhe p\u00ebr afektim lokal t\u00eb mukoz\u00ebs s\u00eb zorr\u00ebve. Nj\u00eb mekaniz\u00ebm tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb zhvendosja e baktereve. Ai u p\u00ebrkufizua si kalimi i baktereve vendase t\u00eb q\u00ebndrueshme nga trakti gastrointestinal n\u00eb vendet jasht\u00ebintestinale dhe mund t\u00eb rezultoj\u00eb n\u00eb transferimin e baktereve n\u00eb organe t\u00eb tjera, duke shkaktuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb potencialisht bakteremi, septicemi dhe d\u00ebshtim t\u00eb shum\u00ebfisht\u00eb t\u00eb organeve.<\/p>\n Konkluzion<\/strong><\/p>\n Si p\u00ebrfundim, provat aktuale q\u00eb mb\u00ebshtesin p\u00ebrdorimin e probiotik\u00ebve si terapi shtes\u00eb ndaj trajtimit antikancerogjen jan\u00eb t\u00eb kufizuara, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb pacient\u00ebt me kancer t\u00eb trajtuar me kimioterapi. Provat e raportuara ndryshojn\u00eb n\u00eb shtamet e p\u00ebrdorura probiotike, doz\u00ebn e probiotik\u00ebve dhe shumica e tyre jan\u00eb prova t\u00eb vogla me rrezik t\u00eb konsideruesh\u00ebm t\u00eb paragjykimit. Disa nga raportet mb\u00ebshtesin efektet e tyre t\u00eb dobishme n\u00eb aspekte t\u00eb caktuara t\u00eb toksicitetit q\u00eb lidhen me kimioterapin\u00eb dhe terapin\u00eb me rrezatim; megjithat\u00eb, nevojiten prova klinike t\u00eb m\u00ebdha dhe t\u00eb dizajnuara si\u00e7 duhet p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar pozicionin e tyre real si pjes\u00eb e trajtimit antikancerogjen. Pavar\u00ebsisht t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb kufizuara, duket se bakteret probiotike si mikroorganizma t\u00eb gjall\u00eb mund t\u00eb administrohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt edhe n\u00eb kushtet e neutropenis\u00eb. Hulumtimet e ardhshme duhet t\u00eb fokusohen n\u00eb zgjedhjen e shtameve probiotike m\u00eb efektive dhe t\u00eb sigurta dhe kombinimet e tyre, dhe\/ose administrimin e probiotik\u00ebve me prebiotik\u00eb p\u00ebr t\u00eb rritur suksesin e tyre n\u00eb ruajtjen e rezistenc\u00ebs s\u00eb kolonizimit dhe n\u00eb parandalimin e ngjarjeve t\u00eb pad\u00ebshiruara t\u00eb trajtimit antikancerogjen.<\/p>\n