Dhimbja e kok\u00ebs \u00ebsht\u00eb termi q\u00eb p\u00ebrdoret zakonisht p\u00ebr t\u00eb treguar dhimbjen e lokalizuar n\u00eb kok\u00eb, e cila mund t\u00eb jet\u00eb me intensitet t\u00eb ndrysh\u00ebm, t\u00eb vazhdueshme ose me nd\u00ebrprerje, kronike ose episodike, t\u00eb izoluara ose t\u00eb shoq\u00ebruara me simptoma t\u00eb tjera si mbindjeshm\u00ebria ndaj dritave, t\u00eb p\u00ebrziera. Ka forma t\u00eb dhimbjes s\u00eb kok\u00ebs dyt\u00ebsore pas patologjive t\u00eb tjera si ethet, sinozitet, meningjiti, nevralgjia, tumoret e trurit… (dhimbje koke dyt\u00ebsore), ose n\u00eb shum\u00eb raste mund t\u00eb jet\u00eb vet\u00eb s\u00ebmundja (dhimbje koke primare).<\/p>\n
Format e dhimbjes s\u00eb kok\u00ebs<\/strong><\/p>\n Format m\u00eb t\u00eb shpeshta t\u00eb dhimbjeve primare t\u00eb kok\u00ebs jan\u00eb dy:<\/p>\n Dhimbja e kok\u00ebs muskulo- tensive<\/em>: p\u00ebrfaq\u00ebson form\u00ebn m\u00eb t\u00eb zakonshme, ve\u00e7an\u00ebrisht te femrat, dhe varet kryesisht nga tkurrja e muskujve t\u00eb kok\u00ebs dhe qaf\u00ebs e shoq\u00ebruar me gjendje tensioni. Kjo form\u00eb e dhimbjes s\u00eb kok\u00ebs ka nj\u00eb intensitet mesatar-t\u00eb leht\u00eb dhe lokalizohet kryesisht n\u00eb regjionin okupital (mbrapa e kafk\u00ebs). Dhimbja e kok\u00ebs nga tensioni mund t\u00eb lidhet me stresin, depresionin, ankthin ose q\u00ebndrimin e p\u00ebrkulur.<\/p>\n Migrena<\/em>: \u00ebsht\u00eb lloji i dyt\u00eb m\u00eb i zakonsh\u00ebm i dhimbjes primare t\u00eb kok\u00ebs, prek kryesisht grat\u00eb e rritura, por mund t\u00eb shfaqet edhe n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb \u00e7rregullim neurovaskular. Kjo form\u00eb e dhimbjes s\u00eb kok\u00ebs karakterizohet nga dhimbje shum\u00eb intensive dhe pulsuese dhe e lokalizuar kryesisht n\u00eb regjionin frontal, sip\u00ebr syrit. Mund t\u00eb shkaktohet nga nj\u00eb s\u00ebr\u00eb faktor\u00ebsh dhe shoq\u00ebrohet me simptoma t\u00eb tilla si: nauze, t\u00eb vjella, fotofobi (ndjeshm\u00ebri ndaj drit\u00ebs), fonofobi (ndjeshm\u00ebri ndaj z\u00ebrit) dhe\/ose osmofobi (ndjeshm\u00ebri ndaj aromave). Ka dy variante: migren\u00eb me ose pa aur\u00eb. Aura p\u00ebrb\u00ebhet nga nj\u00eb s\u00ebr\u00eb simptomash kalimtare neurologjike (\u00e7rregullime vizuale, shqisore dhe t\u00eb t\u00eb folurit), t\u00eb cilat paraprijn\u00eb dhe shoq\u00ebrojn\u00eb forma t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb migren\u00ebs.<\/p>\n N\u00eb forma t\u00eb ndryshme, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb p\u00ebrcaktohet shkaku i dhimbjes s\u00eb kok\u00ebs me procedurat e duhura diagnostikuese p\u00ebr t\u00eb shmangur marrjen e tep\u00ebrt t\u00eb analgjezik\u00ebve dhe p\u00ebr t\u00eb gjetur ila\u00e7et e duhura sa m\u00eb shpejt t\u00eb jet\u00eb e mundur.<\/p>\n Faktor\u00ebt p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr dhimbjen e kok\u00ebs<\/strong><\/p>\n Shum\u00eb faktor\u00eb mund t\u00eb shkaktojn\u00eb dhimbje koke dhe duke pasur parasysh v\u00ebshtir\u00ebsin\u00eb e diagnoz\u00ebs, shpesh nuk \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb gjurmohen shkaqet n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb vrim\u00eb t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb zem\u00ebr (t\u00eb quajtur foramen ovale) n\u00eb murin q\u00eb ndan atriumin e djatht\u00eb dhe t\u00eb majt\u00eb. Megjithat\u00eb, p\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb, pasi vrima mbyllet, dhimbja pothuajse gjithmon\u00eb zhduket. Por faktor\u00ebt m\u00eb t\u00eb zakonsh\u00ebm jan\u00eb:<\/p>\n -Stresi emocional dhe fizik, ve\u00e7an\u00ebrisht i lidhur me mjedisin e pun\u00ebs.<\/p>\n -Pushim i dob\u00ebt i trupit p\u00ebr shkak t\u00eb gjumit t\u00eb pamjaftuesh\u00ebm ose t\u00eb shqet\u00ebsuar q\u00eb shkakton ndryshime n\u00eb ritmin gjum\u00eb-zgjim.<\/p>\n -Luhatjet n\u00eb nivelet e hormoneve tek grat\u00eb.<\/p>\n -Marrja e pamjaftueshme e l\u00ebnd\u00ebve ushqyese, konsumimi i ushqimeve specifike dhe dehidratimi.<\/p>\n -Ndryshimet n\u00eb sezon dhe klim\u00eb.<\/p>\n Disa studime besojn\u00eb se vitamina D, t\u00eb cil\u00ebn e grumbullojm\u00eb gjat\u00eb ver\u00ebs fal\u00eb ekspozimit n\u00eb diell, mund t\u00eb luaj\u00eb nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb reduktimin e inflamacionit q\u00eb lidhet me dhimbjet e kok\u00ebs, ashtu si n\u00eb \u00e7rregullimet e tjera inflamatore. Prandaj \u00ebsht\u00eb e k\u00ebshillueshme q\u00eb t\u00eb vler\u00ebsohen nivelet e vitamin\u00ebs D, dhe t\u00eb plot\u00ebsohen ato n\u00ebse jan\u00eb t\u00eb pamjaftueshme.<\/p>\n Roli i ushqimit<\/strong><\/p>\n Ushqimi \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb nga faktor\u00ebt q\u00eb mund t\u00eb shkaktoj\u00eb nj\u00eb sulm t\u00eb dhimbjes s\u00eb kok\u00ebs. Mungesa e disa komplekseve t\u00eb vitaminave dhe mineraleve mund t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr p\u00ebrkeq\u00ebsimin e migren\u00ebs. N\u00eb ve\u00e7anti, hekuri dhe magnezi jan\u00eb dy mikronutrient\u00eb themelor\u00eb. Shum\u00eb adoleshent\u00eb dhe gra q\u00eb vuajn\u00eb nga dhimbja e kok\u00ebs jan\u00eb anemik\u00eb nga mungesa e hekurit (anemia e munges\u00ebs s\u00eb hekurit). \u00cbsht\u00eb e nevojshme t\u00eb integrohet mir\u00eb hekuri, mund\u00ebsisht i kombinuar me vitamin\u00eb C, p\u00ebr t\u00eb reduktuar migren\u00ebn, anemin\u00eb, astenin\u00eb dhe simptomat shoq\u00ebruese. Lidhja midis niveleve t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb magnezit dhe dhimbjeve t\u00eb kok\u00ebs \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtetuar mir\u00eb. Fal\u00eb aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb tij p\u00ebr t\u00eb relaksuar nervat dhe muskujt, magnezi \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsor p\u00ebr t\u00eb parandaluar dhimbjen e kok\u00ebs muskulotensive.<\/p>\n Marrja e disa ushqimeve, ve\u00e7an\u00ebrisht ato me p\u00ebrqendrime t\u00eb larta t\u00eb histamin\u00ebs dhe tiramin\u00ebs, substanca vazodilatuese, mund t\u00eb shkaktoj\u00eb dhimbje koke.<\/p>\n Duket se fajtor\u00ebt kryesor\u00eb jan\u00eb:<\/em><\/p>\n -Cokollate.<\/p>\n -Alkooli.<\/p>\n -Mishrat e kuq dhe salsi\u00e7et, t\u00eb pasura me nitrite dhe nitrate.<\/p>\n -Patate t\u00eb skuqura dhe ushqime t\u00eb skuqura n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/p>\n -Ushqim oriental, i cili p\u00ebrmban glutamate.<\/p>\n -Arra.<\/p>\n -Qum\u00ebsht dhe derivate, djath\u00ebra t\u00eb fermentuar dhe t\u00eb vjet\u00ebruar.<\/p>\n Sigurisht q\u00eb edhe sasit\u00eb jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe jo vet\u00ebm p\u00ebr k\u00ebto ushqime. Dhimbja e kok\u00ebs, n\u00eb fakt, mund t\u00eb lind\u00eb edhe n\u00eb lidhje me nj\u00eb tretje t\u00eb lodhshme, t\u00eb ngadalt\u00eb dhe t\u00eb mundimshme dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye edhe nj\u00eb drek\u00eb ose dark\u00eb e bollshme mund t\u00eb shkaktoj\u00eb nj\u00eb sulm te subjektet e predispozuar. Dhe n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, vet\u00eb periudhat e gjata t\u00eb uris\u00eb ose dehidratimi mund t\u00eb predispozoj\u00eb nj\u00eblloj p\u00ebr dhimbje koke t\u00eb bezdisshme.<\/p>\n 10 k\u00ebshilla p\u00ebr t\u00eb parandaluar sulmet e dhimbjes s\u00eb kok\u00ebs<\/strong><\/p>\n -Flini rregullisht si\u00e7 tregohet nga udh\u00ebzimet e sakta: 7-8 or\u00eb n\u00eb nat\u00eb.<\/p>\n -P\u00ebrmir\u00ebsoni q\u00ebndrimin tuaj. N\u00eb ve\u00e7anti, kontrolloni pozicionin tuaj kur jeni ulur n\u00eb zyr\u00eb, n\u00eb makin\u00eb ose n\u00eb divan n\u00eb sht\u00ebpi: mos e p\u00ebrkulni shtyll\u00ebn kurrizore.<\/p>\n -L\u00ebrini syt\u00eb tuaj t\u00eb pushojn\u00eb her\u00eb pas here kur punoni n\u00eb kompjuter dhe mos kaloni shum\u00eb or\u00eb para kompjuterit, smartfonit dhe televizorit.<\/p>\n -Shmangni ekspozimin ndaj shkaktar\u00ebve t\u00eb till\u00eb si dritat e forta ose er\u00ebrat.<\/p>\n -B\u00ebni nj\u00eb aktivitet fizik t\u00eb moderuar p\u00ebr t’u \u00e7lodhur, nj\u00eb sh\u00ebtitje n\u00eb mbr\u00ebmje mund t\u00eb ndihmoj\u00eb.<\/p>\n -Praktikoni nj\u00eb disiplin\u00eb t\u00eb till\u00eb si joga, teknika relaksimi ose aktivitete q\u00eb relaksojn\u00eb muskujt tuaj rregullisht.<\/p>\n -Shmangni ndryshimet e papritura t\u00eb temperatur\u00ebs.<\/p>\n -Mbani hidratim t\u00eb vazhduesh\u00ebm, pini ose hani ngadal\u00eb pije t\u00eb ftohta, sherbet dhe akullore.<\/p>\n -Kushtojini v\u00ebmendje diet\u00ebs suaj. Shmangni anashkalimin e vakteve dhe hani gjithmon\u00eb fruta dhe perime, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb pasura me minerale, vitamina dhe antioksidant\u00eb.<\/p>\n -Shmangni duhanin dhe alkoolin.<\/p>\n